مواد دیرگداز عبارتند از مواد غیر فلزی که توانایی پایداری در درجه حرارت های باال دارند. بنابراین الزم است مواد نسوز قابلیت حفظ ویژگی های فیزیکی و شیمیایی مورد نظر را در دما های باال و شرایط محیط پیاده سازی شده داشته باشند .

بطور کلی الزم است یک ماده نسوز پایداری مناسبی در دماهای باال و همچنین در برابر نیرو های مخرب دیگری که در شرایط فرایند های تولیدی موردنظر ایجاد میشود، داشته باشد. عوامل مخرب میتوانند شامل ضربه، سایش، واکنش های شیمیایی، ضربه های حرارتی، و بار مکانیکی زیاد در دمای باال باشند.

موارد استعمال گوناگون مواد نسوز، شدت وضعیت نسوزندگی را برای استفاده در شرایط موردنیاز را روشن می گرداند. همچنین انواع محصوالت دیرگداز که با توجه به کاربرد های گوناگون و نامحدود مختلف به دست میآید متنوع بوده و لازم است در طبقه بندی مناسبی تقسیم شوند.

دیرگداز ها را به چندین روش می توان دسته بندی کرد ولی مناسب ترین آنها تقسیم بندی بر پایه ترکیبات کلی و همچنین شرایط فیزیکی و خواص آنها می باشد.

نمونه های اولیه آجر نسوز شامل موارد زیر است :
– آجر های آلومینا سیلیکاتی
– آجرهای بازی
– آجرهای سیلیسی
– آجرهای عایق بندی

آجرها معمولا قبل از مصرف در درجه دمای بالا حرارت داده می شوند ولی در بعضی موارد گرما ندیده و با پیوند های شیمیایی محکم می گردند مانند گروهی از آجرهای دولومیتی و منیزیتی زفت اندود شده که اساس به هم پیوستگی آنها پیوندهای شیمیایی می باشد.

آجرها از نظر ابعاد و شکل فیزیکی نیز طبقه بندی می شوند و معموالً در قالب ها و اندازه های استاندارد و شکل های مخصوص به کار می روند.

از نگاهی دیگر می توان محصوالتی را که در دما های باال )بین 066 تا 0666درجه سانتیگراد ( در کوره های صنایع مختلف به حرارت داده میشوند را به عنوان دیرگدازها درنظر گرفت و چهار گروه از موارد دیرگداز را به صورت تفکیک کرد :
– محصوالت بی شکل (مونولیتیک) که شامل جرم های سازه ای و تعمیراتی و مواد اتصال دهنده می باشند.
– محصوالت شکل دار (آجرها)
– محصوالت ویژه (المان های سازه ای)
– محصوالت عایق

از آنجایی که نقطه خمیری شدن مواد نسوز در بکارگیری آنها اهمیت ویژه ای دارد نمونه آزمایشی آن را به صورت مخروط های زگر می سازند و ابتدا در آزمایشگاه نقطه خمیری شدن آن را بدست می آورند . مخروط زگر یک مخروط سه گوش مثلث القاعده باریک و بلندی می باشد و روی قاعده اش در کوره آزمایش قرار داده می شود . مخروط بر حسب ترکیب خود در درجه حرارت معینی نرم شده و به سمت قاعده خم میگردد. هنگام آزمایش با بهره گیری از نمودارهای استاندارد که درجه حرارت خمیری شدن آنها مشخص شده است، درجه حرارت کوره را به تدریج باال برده و زمانی که نمونه آزمایشی نرم و خمیری گردید در مقایسه با چند مخروط استاندارد دیگر در شرایط و میزان های مختلف خمیری شدن، به درجه حرارت خمیری شدن ماده نسوز مورد آزمایش پی می برند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *